Gốc tự do gây teo não, kẻ dấu mặt làm suy giảm trí nhớ

Theo các nhà khoa học, con người có thể sống tới 140 tuổi nhưng trong thực tế con người chưa bao giờ đạt tới tuổi thọ như vậy. Chúng ta phải đối diện với tình trạng lão hóa, suy giảm trí nhớ và tế bào não của chúng ta chết đi mỗi ngày. Vậy ngoài tuổi tác có những yêu tố nào gây ảnh hưởng vô hình lên chúng ta? Ở bài viết này Nhà thuốc Đông Y Bác sĩ Nguyễn Văn Liễu sẽ đưa ra cho quý độc giả cái nhìn rõ hơn về Gốc tự do gây teo não, kẻ dấu mặt làm suy giảm trí nhớ.

Gốc tự do làm suy giảm trí nhớ và gây teo não
Gốc tự do làm suy giảm trí nhớ và gây teo não

1, Gốc tự do là gì mà nguy hiểm đến vậy?

Gốc tự do là các nguyên tử hoặc phân tử có lớp quỹ đạo ngoài cùng chứa một điện tử (electron) đơn lẻ (tổng số điện tử của gốc tự do là một số lẻ). Do vậy, các gốc tự do có khả năng oxy hóa rất cao. Trong cuộc sống hiện đại, cơ thể chúng ta thường tiếp xúc với các độc tố tự nhiên và nhân tạo như: khí thải, bức xạ, thuốc trừ sâu, kim loại nặng, hóa chất bảo quản… Lối sống căng thẳng chịu nhiều áp lực, các chế độ ăn uống quá dư thừa không tốt cho sức khỏe càng làm trầm trọng thêm quá trình tự nhiên hình thành nên các gốc tự do. Do vậy, số lượng gốc tự do tăng cao bất thường và hàng rào chống oxy hóa tự nhiên trong cơ thể không kiểm soát được.

Các gốc tự do này sẽ gây nên những rối loạn các phản ứng và chuỗi phản ứng hóa học trong cơ thể, phá hủy màng tế bào, tiếp đó là các tổn thương như: biến đổi cấu trúc protein, ức chế các men, thay đổi nội tiết tố, kích thích các mầm bệnh và dẫn đến các chứng bệnh: xơ vữa động mạch, tiểu đường, tai biến, ung thư…

Gốc tự do luôn tìm cách hủy hoại tế bào

Vì chỉ có một điện tử đơn lẻ, nên gốc tự do luôn ở trạng thái bất ổn và luôn tìm cách chiếm đoạt điện tử của nguyên tử khác. Theo các nhà nghiên cứu, gốc tự do hủy hoại tế bào theo diễn biến sau đây: trước hết, gốc tự do oxy hóa màng tế bào, gây trở ngại trong việc thải chất bã và tiếp nhận thực phẩm, dưỡng khí; rồi gốc tự do tấn công các ty lạp thể, phá vỡ nguồn cung cấp năng lượng. Sau cùng, bằng cách oxy hóa, gốc tự do làm suy yếu kích thích tố, enzyme khiến cơ thể không tăng trưởng được.

Theo các nhà khoa học thì gốc tự do có thể là thủ phạm gây ra tới trên 60 bệnh, đáng kể nhất là: bệnh vữa xơ động mạch, ung thư, Alzheimer, Parkinson, đục thuỷ tinh thể, bệnh tiểu đường, cao huyết áp không nguyên nhân, xơ gan. 

Trong cơ thể có rất nhiều loại gốc tự do, mà các gốc nguy hiểm hơn cả là superoxide, ozone, hydrogen peroxide, lipid peroxy, nhất là hydroxyl radical, một gốc rất phản ứng và gây ra nhiều tổn thương.

Có thể bạn quan tâm: Thực phẩm cải thiện teo não, nên dùng sao cho đúng cách

2, Gốc tự do gây teo não và rất nhiều bệnh lý nguy hiểm khác

  • Não: Gốc tự do gây teo não, Thoái hoá thần kinh, đau nửa đầu, đột quỵ, ung thư não
  • Mắt: Thoái hoá võng mạc, thoái hoá điểm vàng, đục thủy tinh thể
  • Da: Lão hoá da, vẩy nến, viêm da
  • Hệ miễn dịch: Viêm nhiễm mãn tính, các rối loạn tự miễn, bệnh lupus, viêm đường ruột
  • Tim: Suy tim, xơ hoá cơ tim, cao huyết áp, thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim
  • Mạch máu: Tái hẹp lòng mạch, xơ vữa mạch máu, rối loạn chức năng tế bào nội mô, cao huyết áp
  • Phổi: Hen phế quản, phổi tắc nghẽn mãn tính, dị ứng, ung thư phổi
  • Thận: Bệnh thận mãn tính, thải ghép thận, viêm cầu thận
  • Đa cơ quan: Tiểu đường, lão hoá, mệt mỏi mạn tính…
  • Khớp: Thấp khớp, thoái hoá khớp, viêm khớp vẩy nến.
Gốc tự do gây teo não, kẻ thù truyền kiếp của các tế bào não khỏe mạnh
Gốc tự do gây teo não, kẻ thù truyền kiếp của các tế bào não khỏe mạnh

3, Gốc tự do đặc biệt thích tấn công tế bào não

Gốc tự do tấn công vào tất cả các cấu trúc tế bào trong cơ thể, nhưng não bộ là nơi phải chịu đựng nhiều tổn hại nhất. Đó là lý do tại sao gốc tự do gây teo não và những bệnh lý nguy hiểm khác liên quan đến não bộ

Não chỉ chiếm khoảng 2% trọng lượng cơ thể nhưng lại tiêu thụ đến 20%–25% nhu cầu oxy và năng lượng của toàn cơ thể. Bên cạnh đó, não còn là cơ quan béo nhất với hơn 60% thành phần là các axit béo chưa bão hòa rất dễ bị oxy hóa Chính vì vậy, quá trình chuyển hóa các chất tại não diễn ra rất mạnh mẽ, làm sản sinh ra nhiều gốc tự do.

Tuy là nơi “tập kết” nhiều gốc tự do nhưng hệ thống chống gốc tự do tại não lại kém hơn nhiều so với các cơ quan khác, ví dụ chỉ bằng 1/10 so với gan. Do vậy, não rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương bởi sự tấn công của gốc tự do, gây ra hai nhóm bệnh thường gặp là thoái hóa tế bào thần kinh – teo não và bệnh lý mạch máu não.

Có thể bạn quan tâm: Phòng ngừa bệnh teo não, làm sao cho đúng cách?

  • Với nhóm bệnh thoái hóa tế bào thần kinh, gốc tự do gây teo não làm tổn thương cấu trúc, thậm chí gây chết tế bào não làm suy giảm chức năng não bộ. Tùy vùng não bị ảnh hưởng mà các triệu chứng có thể xuất hiện khác nhau như: suy giảm trí nhớ, khả năng học tập – tư duy kém, giảm tập trung trong công việc… Nếu diễn tiến lâu dài sẽ dẫn đến teo não, sa sút trí tuệ,bệnh Alzheimer, Parkinson…
  • Với nhóm bệnh mạch máu não, gốc tự do gây tổn thương thành mạch, thúc đẩy sự hình thành các mảng xơ vữa và tạo huyết khối. Lòng mạch bị hẹp lại khiến lưu lượng máu đến nhu mô não bị giảm, gây ra các vấn đề về tuần hoàn não như cơn thiếu máu não thoáng qua, tai biến mạch máu não, đau nửa đầu…
Bổ sung vitamin để hạn chế gốc tự do mỗi ngày

4, Làm thế nào để hạn chế gốc tự do gây teo não

Khoa học đã chứng minh việc vô hiệu hóa các gốc tự do và phục hồi các tế bào bị tổn thương bằng các chất chống oxy hóa sẽ tăng cường hệ thống miễn dịch, ngăn ngừa bệnh tật và làm chậm quá trình lão hóa. 

Các chất chống oxy hóa có khả năng giải phóng ra những điện tử, “tặng” những điện tử này cho các gốc tự do, vô hiệu hóa khả năng oxy hóa của chúng và ngăn chặn chúng tấn công các tế bào khỏe mạnh. Để bảo vệ chính mình, cơ thể luôn tự sản sinh ra các cơ chế chống oxy hóa thiết yếu, nhưng chúng dần trở nên kém hiệu quả theo tuổi tác.

Các chất chống oxy hóa thông thường bao gồm: vitamin C và E, Betacarotene và Selen… có trong các loại rau quả.

Vitamin C

Có vai trò lớn trong việc làm tăng sức để kháng của cơ thể, hỗ trợ hấp thu sắt từ bữa ăn, góp phần phòng chống thiếu máu thiếu sắt. Quan trọng hơn, vitamin C có tác dụng chống lại các gốc tự do, chống căng thẳng.

Vitamin E

Có nhiều trong mầm ngũ cốc, các loại dầu thực vật, rau xanh, trái cây, gan động vật, lòng đỏ trứng. 

Betacaroten: là tiền vitamin A có nhiều trong các loại quả có màu vàng, đỏ và trong các loại rau có màu xanh đậm.

Selen

Là một nguyên tố vi lượng thiết yếu của tế bào sống, là yếu tố không thể thiếu được của yếu tố miễn dịch chống lại gốc tự do và các vai trò sinh học khác. Selen có nhiều trong các cây họ đậu, cà phê, nấm, trong gan và da các loại cá, nhất là cá ngừ. Gan cá, dầu cá, mỡ cá có hàm lượng selen rất lớn.

Như vậy, một điều không thể phủ nhận được rằng các gốc tự do là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng lão hoá đối với não bộ, cũng như trong quá trình hình thành và phát triển một loạt các bệnh thoái hoá, đặc biệt là khi bạn bắt đầu bước vào tuổi từ 40 trở đi. Gốc tự do gây teo não và rất nhiều các vấn đề về não bộ khác cần phải được xử lý càng sớm càng tốt. Việc cung cấp đủ chất chống oxy hoá cho cơ thể hàng ngày là một việc tối cần thiết để phòng chống bệnh tật và tuổi già của chúng ta. Để tìm hiểu hêm về cơ chế gây bệnh của gốc tự do với não bộ, xin mời quý độc giả tiếp tục teo dõi các bài viết khác của chúng tôi.

Bình luận

Tin cùng chuyên mục