Bảo vệ sức khỏe đường hô hấp trong bầu không khí ô nhiễm

Sau 3 ngày liên tiếp ô nhiễm ở mức đáng báo động, sáng 19/9 chất lượng không khí ở Hà Nội đang có dấu hiệu cải thiện. Tác động của gió mùa Đông Bắc, gió Bắc kèm theo mưa nên tầng không khí sát mặt đất bắt đầu xáo trộn, làm khuếch tán chất ô nhiễm. Dù chất lượng không khí có tốt hơn do trời có mưa lớn, nhưng không thể phủ nhận ô nhiễm không khí và khói bụi vẫn đang từng ngày âm thầm gây hại cho sức khỏe con người. Vậy làm thế nào để bảo vệ bản thân và gia đình khỏi bệnh đường hô hấp khi đối diện với tình trạng ô nhiễm không khí như hiện nay? Xin mời quý bạn đọc cùng Nhà thuốc Đông y Bác sĩ Nguyễn Văn Liễu đón xem bài viết chia sẻ sau đây.

Ô nhiễm không khí gia tăng bệnh về đường hô hấp
Ô nhiễm không khí gia tăng bệnh về đường hô hấp

1, Những con số đáng báo độ về ô nhiễm không khí tại Hà Nội

Theo AirVisual, chỉ số chất lượng không khí (AQI) ngày 17/9 tại nhiều điểm trong Hà Nội ở “mức kém”, liên tục dao động từ 100 đến 200. Các ngày 14-16/9 chỉ số AQI đo ở hơn 20 địa điểm luôn trên 100. Điểm đo tại Hà Đông, Nam Từ Liêm, Hoàn Kiếm AQI trên 150. Tình trạng chất lượng không khí ở mức kém dự báo sẽ duy trì đến cuối tuần.

Chỉ số bụi mịn PM2.5 hôm qua tại Hà Nội là 111,3 µg/m3, cao gấp 4,5 lần quy chuẩn quốc gia (25 µg/m3) và 11,1 lần trung bình năm của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Theo WHO, mức PM2.5 lý tưởng trong không khí là 10 µg/m3. Mỹ chia chất lượng không khí ra làm 5 mức, trong đó lượng PM2.5 từ 0-12,0 là tốt, từ 12,1 đến 35,4 trung bình, từ 35,5 đến 55,4 là nguy hiểm cho người nhạy cảm. Chỉ số 55,5-150,4 mức nguy hiểm, từ 150,5 đến 250,4 là rất nguy hiểm, từ 250,5 trở lên là độc hại. Khi nồng độ bụi PM2.5 trong không khí ngoài trời tăng lên, không khí sẽ mờ đi và tầm nhìn bị giảm trông giống như sương mù.

Có thể bạn quan tâm: Những bệnh đường hô hấp dễ mắc phải khi giao mùa

2, Ảnh hưởng của ô nhiễm không khí lên đường hô hấp và phổi

Tiếp xúc với các hạt mịn có thể gây ra các ảnh hưởng sức khỏe ngắn hạn như mắt, mũi, họng và phổi, ho, hắt hơi, sổ mũi và khó thở. Nguyên nhân chính là do bụi PM 2.5 cộng với khí CO hay SO2, NO2 làm kích ứng niêm mạc, đồng thời cản trở hemoglobin kết hợp oxy khiến tế bào thiếu oxy, dẫn đến suy giảm chức năng phổi, làm nặng thêm tình trạng bệnh hen và bệnh tim.

Bụi siêu mịn khi tiếp xúc lâu dài gây gia tăng tỷ lệ viêm phế quản mạn tính, giảm chức năng phổi, tăng tỷ lệ tử vong do ung thư phổi và bệnh tim. Ước tính cứ PM2.5 tăng 10 µg/m3 thì số bệnh nhân cấp cứu vì bệnh cao huyết áp tăng 8%, các bệnh lý về tim mạch cũng tăng lên. Do đó, những người có vấn đề về hô hấp và tim, trẻ em và người già nhạy cảm với bụi bẩn cần đề phòng biến chứng.

Bụi PM2.5 còn được mệnh danh là “sát thủ âm thầm” bởi có thể thúc đẩy bệnh xơ gan và làm tăng nguy cơ mắc bệnh chuyển hóa, rối loạn chức năng gan. PM2.5 gây kháng insulin, viêm và tăng biến chứng bệnh tiểu đường. Bụi mịn còn tấn công vào phế nang, vượt qua vách ngăn khí – máu để đi vào hệ tuần hoàn và gây bệnh, ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh.

Trong thời gian qua, Bệnh viện Phổi trung ương đã tiếp nhận bao nhiêu bệnh nhân mãn tính liên quan đến ô nhiễm không khí?

Để khẳng định liệu bệnh nhân nhập viện có phải do ô nhiễm không khí hay không, thì chưa có nghiên cứu nào có thể chắc chắn điều này. 

Nhưng trong tuần qua, số lượng bệnh nhân nhập viện Bệnh viện Phổi trung ương, tuy không tăng đột biến so với tuần trước, nhưng có 1 chỉ số đáng lưu ý: các bệnh nhân nhập viện do phổi mãn tính tương đối đông, có lẽ một phần nào đấy có liên quan tới ô nhiễm không khí. 

Đeo khẩu trang chuyên dụng để bảo vệ sức khỏe đường hô hấp
Đeo khẩu trang chuyên dụng để bảo vệ sức khỏe đường hô hấp

3, Cách bảo về đường hô hấp và phổi khỏi ô nhiễm không khí

Các hạt bụi mịn có kích thước chỉ bằng 1/30 sợi tóc có khả năng đi sâu vào hệ hô hấp, phổi, mạch máu, gây nên các bệnh mãn tính. Những chiếc khẩu trang thông thường không thể ngăn bụi mịn xâm nhập .

Các chuyên gia khuyến cáo

  • Khi ra đường cần đeo khẩu trang, nên dùng khẩu trang đặc chủng và khẩu trang hoạt tính
  • Người già, trẻ nhỏ, người mắc bệnh hô hấp nên hạn chế ra ngoài.
  • Nên rửa tay khi về nhà, uống đủ nước, chế độ ăn uống chứa vitamin, khoáng chất.
  • Đối với người đang bị ho viêm mũi, viêm họng: Xúc miệng, rửa mũi bằng nước muối sinh lý 0,9%
  • Trong nhà nên đóng kín cửa, trang bị thêm hệ thống lọc không khí nếu có điều kiện.

Có thể bạn quan tâm: Những món ăn bổ phổi tốt cho người viêm phế quản

Theo WHO, năm 2016, Việt Nam có khoảng 34.232 ca tử vong sớm do ô nhiễm không khí. Trong đó có 11.189 ca đột quỵ; 3.845 ca viêm đường hô hấp dưới; 2.423 ca ung thư phổi, phế quản, khí quản; 10.741 ca thiếu máu tim cục bộ và 5.034 ca bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính.

Liên Hợp Quốc từng công bố 10 sự thật về ô nhiễm không khí, về tác động của con người đối với ô nhiễm không khí và mối liên hệ của nó với biến đổi khí hậu. Theo đó, cứ mỗi một giờ đồng hồ là lại có 800 ca tử vong do ô nhiễm không khí, hay 13 người mỗi phút, gấp ba lần tổng số người tử vong vì sốt rét, bệnh lao và AIDS mỗi năm. Chính vì vậy hãy trang bị cho những mình những vật dụng cần thiết để tránh mắc bệnh đường hô hấp do ô nhiễm không khí.

Bình luận

Tin cùng chuyên mục