Bệnh teo tiểu não là gì, biểu hiện và nguyên nhân cơ chế gây bệnh như thế nào?

Tiểu não có chức năng điều hòa trương lực cơ, qua đó giữ thăng bằng cho cơ thể. Đồng thời, tiểu não được xem là một cơ quan kiểm soát và điều chỉnh các vận động cả tự động lẫn chủ động. Khi tiểu não không được khỏe  mạnh, dấu hiệu rõ ràng nhất là sự mất thăng bằng của cơ thể người bệnh. Ở bài viết này Nhà thuốc Đông y Bác sĩ Nguyễn Văn Liễu sẽ có những chia sẻ tới quý bạn đọc về bệnh teo tiểu não, biểu hiện và nguyên nhân cơ chế gây bệnh. Hy vọng rằng những thông tin dưới đây là bổ ích để quý đọc giả có cái nhìn sâu sắc hơn về các chứng bệnh của não bộ và có hướng bảo vệ bộ phận cực kỳ quan trọng của cơ thể này.

Bệnh teo tiểu não gây rối loạn chức năng vận động, giữ thăng bằng
Bệnh teo tiểu não gây rối loạn chức năng vận động, giữ thăng bằng

1, Bệnh teo tiểu não, thoái hóa tiểu não là gì?

Teo tiểu não, còn được gọi là teo spinocerebellar, viết tắt là SCA, là một tính trạng trội bệnh thần kinh gia đình, khi cha hoặc mẹ mắc bệnh này thì một trong số con cái của họ sẽ có cơ hội mắc 50% bệnh teo tiểu não. Với hành động đi bộ không vững, như chim cánh cụt của bệnh nhân thường được gọi là Pingu.

Thoái hóa tiểu não là một bệnh thoái hóa thần kinh di truyền nặng dần với nhiều dạng (type) khác nhau, mà mỗi dạng có thể được xem như là một bệnh riêng. Ước tính có khoảng 150.000 người Mỹ được chẩn đoán mắc bệnh này. Bệnh vẫn chưa thể được điều trị hiệu quả. Bất kì ai ở mọi lứa tuổi cũng đều có thể bị thoái hóa tiểu não. Căn bệnh này do một gen lặn hoặc trội gây ra. Trong đa số trường hợp, người ta không nhận thức được rằng mình mang gen này cho đến khi có con và bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu của rối loạn tiểu não.

Có thể bạn quan tâm: Tìm hiểu cơ chế gây bệnh teo não và những nguyên nhân chủ yếu khiến suy giảm trí nhớ

2, Tại sao bệnh teo tiểu não, thoái hóa tiểu não nguy hiểm?

Bởi khi các tế bào tiểu não bị mất đi, thoái hóa và suy giảm chức năng, không có cách nào phục hồi được. Các biện pháp điều trị hiện đại nhất chỉ là ngăn chặn cơ chế gây bệnh và hạn chế thoái hóa và teo tiểu não chứ không sinh ra được tế bào não mới.

Khi người bệnh mắc bệnh sẽ dần dần suy giảm các chức năng vận động của cơ thể do bộ não dẫn truyền và chỉ đạo đến toàn bộ các bộ phận của cơ thể. Một khi tiểu não không được khỏe mạnh, cơ thể của bạn cũng không thể được vận hành một cách trơn tru.

Mất thằng bằng, biểu hiện của bệnh teo tiểu não
Mất thằng bằng, biểu hiện của bệnh teo tiểu não

3, Biểu hiện của bệnh teo tiểu não là gì?

Triệu chứng teo tiểu não vào đầu, giữa và giai đoạn cuối có biểu hiện như sau:

Biểu hiện ban đầu

  • Đi bộ như một người say rượu (chóng mặt).
  • Phản ứng kém linh hoạt, thấy khó khăn khi nâng các vật nặng.
  • Khi đứng yên, cơ thể lắc lư qua lại như người say rượu
  • Chuyển động của mắt suy giảm, không nhanh.

Biểu hiện tạm thời

  • Chân tay, các cơ nặng hơn, mất điều hòa hiện tượng rõ ràng.
  • Không thể kiểm soát tư thế và tốc độ đường đi, đi bộ như chim cánh cụt; bước chân ọp ẹp hơi mở hoặc kéo, không thể duy trì sự cân bằng, không thể đi bộ đường dài, lên xuống cầu thang rất khó khăn. Người bệnh sẽ bị mất ý thức và đi lại không như ý muốn.
  • Người bệnh nói ngập ngừng, nhát gừng, không hoàn chỉnh thành câu khi nói, đứt đoạn, phát âm sai, không rõ ràng, khó nghe được.

Hiện tượng trễ

  • Không thể kiểm soát sân, và thậm chí không thể nói, viết không đọc được. Bệnh nặng có thể bệnh nhân mất khả năng vận động ngôn ngữ.
  • Không thể đứng, thậm chí không thể ngồi dậy, dựa vào xe lăn, cuộc sống không thể tự chăm sóc mình.
  • Nếu não hoặc dây thần kinh ngoại vi bị ảnh hưởng, bệnh nhân sẽ bị ảnh hưởng lớn đến trí tuệ.

4, Nguyên nhân gây bệnh teo tiểu não thường gặp

Nguyên nhân mắc bệnh teo tiểu não chủ yếu do những nguyên nhân sau:

Yếu tố di truyền:

Hầu hết các yếu tố di truyền teo tiểu não khởi phát trước 20 tuổi, chủ yếu là tính trạng lặn, nhưng sau tuổi 20, chủ yếu là nhiễm sắc thể thường bắt đầu thừa kế chiếm ưu thế. Sau khi một nghiên cứu dài của nhiều học giả, các gen khiếm khuyết mất điều hòa Friedreich nằm trên 9q13 ~ Q21, các gen OPCA nằm giữa 6p24 ~ p23 cũng cho thấy sự lây nhiễm virus, suy giảm miễn dịch, thiếu enzym và rối loạn chức năng sửa chữa DNA, và nhiều yếu tố khác, nhưng nguyên nhân chính xác vẫn chưa rõ ràng.

Rối loạn thần kinh do rượu:

Nghiện rượu là nguyên nhân gây ra rất nhiều biến chứng về tiêu hoá, gan mật cũng như về thần kinh. Rượu có thể gây tổn thương đồng thời cả hệ thần kinh trung ương và ngoại biên. Say có thể dẫn đến hôn mê do rượu, có thể dẫn đến những biến chứng nặng như truỵ mạch, tụt huyết áp, suy hô hấp, co giật, tiêu cơ vân có thể dẫn đến nguy cơ tăng kali máu và suy thận cấp, hạ đường máu, toan máu, viêm gan cấp hay viêm tuỵ cấp và biến chứng nặng nhất là teo tiểu não. Các chất kích thích làm tăng tốc độ suy giảm thần kinh, gây thiếu hụt vitamin B1 trầm trọng khi nghiện nặng. Rượu làm tăng rối loạn sự điều phối thần kinh – cơ trong vận động, làm nặng thêm mức độ run khi mắc bệnh.

Có thể bạn quan tâm: Gốc tự do gây teo não, kẻ dấu mặt làm suy giảm trí nhớ

Sự ảnh hưởng của các gốc tự do

Đối với người trưởng thành, teo tiểu não được xác định là kết quả của quá trình thoái hóa (chết) hàng loạt tế bào thần kinh của tiểu não. Thủ phạm gây chết tế bào thần kinh không ai khác mà chính là các gốc tự do, có nguồn gốc nội sinh (stress, sinh ra trong quá trình chuyển hóa các chất trong cơ thể) và ngoại sinh (thức ăn, tia phóng xạ, môi trường ô nhiễm, khói thuốc lá, thuốc khắc phục bệnh…).

Càng lớn tuổi, khả năng chống gốc tự do tự nhiên của cơ thể càng kém, trong khi với đời sống ngày nay các yếu tố sản sinh gốc tự do từ bên ngoài cơ thể ngày càng gia tăng. Điều này làm cho gốc tự do sinh ra quá nhiều, dẫn đến quá trình chết tế bào não, trong đó có tiểu não xảy ra ồ ạt, gây teo tiểu não.

Ngoài ra còn một số nguyên nhân như: chấn thương não… cũng tác động không nhỏ đến tiểu não.

Hiện nay, ở Việt Nam bệnh teo tiểu não thường chủ yếu được phát hiện ở những người lớn tuổi từ trung hiên trở lên. Tuy nhiên, xã hội hiện đại cũng tiềm ẩn rất nhiều những nguy cơ gây bệnh và xu hướng trẻ hóa độ tuổi người bị bệnh. Chính vì vậy, tìm hiểu các phương pháp phòng ngừa bệnh và thay đổi thói quen sinh hoạt một cách lành mạnh hơn là mục đích của rất nhiều quý bạn đọc. Để tìm hiểu thêm thông tin về bệnh teo tiểu não, vui lòng để lại liên hệ bên dưới mỗi bài viết của nhà thuốc hoặc gọi tới số điện thoại trên website của chúng tôi.

Bình luận

Tin cùng chuyên mục