Phân biệt viêm phế quản do vi khuẩn và viêm phế quản do virus

Thời tiết giao mùa, nhất là tại các tỉnh miền bắc tỷ lệ bệnh nhân mắc các bệnh lý về hô hấp tăng cao. Phổ biến là cảm lạnh thông thường, viêm phế quản, hen phế quản, viêm tiểu phế quản, viêm phổi…Trong đó bệnh viêm phế quản là hay gặp nhất. Có nhiều nguyên nhân gây ra viêm phế quản, trong đó thường gặp nhất vẫn là viêm phế quản do vi khuẩn và viêm phế quản do virus. Rất nhiều bệnh nhân khi mắc không đến điều trị tại bác sĩ chuyên khoa nên không phân biệt được nguyên nhân khiến bệnh kéo dài và gây ra biến chứng. Ở bài viết này Nhà thuốc Đông y Bác sĩ Nguyễn Văn Liễu sẽ giúp quý bạn đọc phân biệt căn bệnh viêm phế quản đến từ 2 nguyên nhân trên. Xin mời quý bạn đọc đón xem!

Viêm phế quản do vi khuẩn và virus thường khó phân biệt
Viêm phế quản do vi khuẩn và virus thường khó phân biệt

1, Các nguyên nhân gây bệnh viêm phế quản là gì?

– Virus: Virus là nguyên nhân của 60-70% các trường hợp viêm phế quản. Trong đó thường gặp là virus hợp bào hô hấp, virus cúm, á cúm hoặc adenovirus. Chúng thường gây ra các vụ dịch và gây bệnh theo mùa.

– Mycoplasma: Là vi khuẩn không điển hình hay gặp ở trẻ nhỏ dưới 2 tuổi.

– Vi khuẩn: Viêm phế quản phổi do vi khuẩn còn phổ biến ở các nước đang phát triển như Việt Nam. Các loại vi khuẩn gây bệnh thường gặp như phế cầu, haemophilus influenzae, tụ cầu, liên cầu, E.coli,…

– Do hít phải hơi độc như khí SO2, clo, amoniac, acid, dung môi công nghiệp,…

– Do dị ứng: Viêm phế quản cấp cũng hay xảy ra ở bệnh nhân hen, nổi mày đay, phù Quincke, nhất là ở trẻ em.

– Ngoài ra còn một số tác nhân ký sinh trùng hoặc nấm như pneumocystis carinii, nấm candida albicans,… gây triệu chứng viêm phế quản, viêm phổi ở những người suy giảm miễn dịch.

Trong các nguyên nhân kể trên, virus và vi khuẩn là các tác nhân chính của bệnh viêm phế quản. Việc định hướng nguyên nhân gây bệnh có ý nghĩa trong việc lựa chọn thuốc điều trị thích hợp. Đặc biệt là vấn đề có cần sử dụng kháng sinh hay không.

Có thể bạn quan tâm: Bệnh ho do viêm phế quản và ho do viêm họng khác nhau như thế nào?

2, Phân biệt viêm phế quản do virus và viêm phế quản do vi khuẩn

Viêm phế quản thường xảy ra ở trẻ em và người lớn tuổi
Viêm phế quản thường xảy ra ở trẻ em và người lớn tuổi

Về tác nhân gây bệnh

Điểm khác nhau cơ bản nhất giữa viêm phế quản do virus với viêm phế quản do vi khuẩn là tác nhân gây bệnh.

Trong đó, siêu vi là nguyên nhân của 60-70% các trường hợp viêm phế quản. Các loại virus thường gây bệnh là các chủng có ái tính với đường hô hấp trên của loài người như hợp bào hô hấp, virus cúm, á cúm hoặc adenovirus. Chúng thường gây ra các vụ dịch và gây bệnh theo mùa, bệnh thường biểu hiện nhẹ, tự thuyên giảm mà không cần điều trị đặc hiệu gì.

Ngược lại, viêm phế quản do vi khuẩn thường ít gặp hơn và chủ yếu là do tình trạng bội nhiễm thêm trong lúc sức đề kháng đang bị suy yếu. Về đặc điểm dịch tễ, viêm phế quản phổi do vi khuẩn còn phổ biến ở các nước đang phát triển, điều kiện vệ sinh kém, thu nhập thấp và không ổn định như Việt Nam. Các loại vi khuẩn gây bệnh thường gặp như phế cầu, haemophilus influenzae, tụ cầu, liên cầu, E.coli,…

Ngoài các tác nhân gây viêm phế quản hàng đầu là vi trùng, người bệnh cũng dễ mắc bệnh cảnh này khi hít phải hơi độc như khí SO2, clo, amoniac, acid, dung môi công nghiệp,…

Có thể bạn quan tâm: Đọc vị các biểu hiện của bệnh viêm họng và thanh quản nhanh nhất

Về biểu hiện của bệnh

Do tác nhân gây bệnh khác nhau, biểu hiệu viêm phế quản do virus và viêm phế quản do vi khuẩn nhìn chung cũng có nhiều điểm khác biệt.

Triệu chứng viêm phế quản do virus

Các biểu hiện thường rất mơ hồ theo một hội chứng nhiễm siêu vi. Khởi đầu là các biểu hiện viêm long đường hô hấp trên rất rầm rộ, bao gồm ho, hắt hơi, ngạt mũi, chảy nước mắt nước mũi, kèm theo đó bệnh nhân đau đầu, đau mỏi người, đau rát họng, khàn tiếng. Thông thường ho khan hoặc ho có đờm trắng trong.

Về dịch tễ, viêm phế quản do virus hay gặp trong mùa dịch cúm hoặc mùa đông xuân thay đổi thời tiết. Người trong gia đình hoặc những người xung quanh cũng có thể có biểu hiện tương tự, tốc độ lây lan rất nhanh qua đường hô hấp hay tiếp xúc.

Triệu chứng viêm phế quản do vi khuẩn

Ngoài các biểu hiện của viêm phế quản do virus tương tự như trên, người bệnh mắc phải viêm phế quản do vi khuẩn còn bộc lộ hội chứng nhiễm trùng. Cụ thể là bệnh nhân có vẻ mặt đừ, hốc hác, môi khô, lưỡi bẩn, hơi thở hôi và có thể đi kèm với sốt cao. Không những thế, chất bài tiết trong đường hô hấp khiến cho người bệnh ho khạc đờm mủ, đờm đục hoặc đờm màu xanh vàng; điều này rất khác với trường hợp nhiễm virus thì người bệnh thường ho khan hoặc ho đờm màu trắng trong.

Ngoài ra, một điểm khác biệt nữa của viêm phế quản do vi khuẩn với do siêu vi là bệnh lý này hoàn toàn không có khả năng tự thuyên giảm. Thậm chí, nếu không điều trị tích cực ngay từ đầu, sự lan rộng của vi khuẩn hay mắc phải vi trùng có độc lực cao, ổ nhiễm dễ lan rộng ra xung quanh, đi vào đường máu gây nhiễm trùng huyết, suy đa cơ quan và đôi khi nguy kịch đến tính mạng.

Về cách chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa

Việc chẩn đoán viêm phế quản là dựa vào bệnh sử của bệnh nhân, ghi nhận yếu tố tiếp xúc lây nhiễm và trực tiếp thăm khám lâm sàng. Một số trường hợp nghi ngờ nhiễm trùng do liên cầu khuẩn hay khả năng kháng thuốc, bác sĩ có thể cần phải lấy bệnh phẩm là dịch mủ đục trong phế quản, vùng hầu họng đem đi nuôi cấy để có cơ sở lựa chọn thuốc phù hợp.

Từ đó, việc điều trị hai bệnh cảnh của viêm phế quản cũng hoàn toàn khác nhau. Trong điều trị viêm phế quản do virus, chủ yếu là điều trị hỗ trợ, điều trị triệu chứng như hạ sốt, giảm đau và phòng ngừa bội nhiễm. Bên cạnh đó, người bệnh cũng được khuyến khích uống nhiều nước, ăn thêm hoa quả để nâng cao sức đề kháng. Điều cần lưu ý là kháng sinh tuyệt đối không được chỉ định dùng trong các trường hợp viêm phế quản do virus thông thường. Bởi lẽ việc dùng kháng sinh trong trường hợp này không những không cần thiết mà còn làm tăng tỷ lệ đề kháng kháng sinh.

Trong khi đó, đối với điều trị viêm phế quản do vi khuẩn, ngoài những điều trị tương tự như viêm phế quản do siêu vi, sự tham gia của kháng sinh là bắt buộc trong việc khống chế và tiêu diệt vi trùng. Các nhóm kháng sinh được lựa chọn ban đầu là beta-lactam hoặc quinolone hô hấp với liều lượng và số lần dùng trong ngày, số ngày dùng thuốc cần được tuân thủ nghiêm ngặt.

Đối với các trường hợp viêm phế quản do siêu vi bị bội nhiễm mức độ nặng hay nhiễm trùng từ đầu với chủng có độc tính cao, cần nhập viện để điều trị nội trú với kháng sinh đường toàn thân. Hơn thế nữa, bác sĩ cũng có điều kiện theo dõi sát diễn tiến bệnh, có các điều trị nâng đỡ khi cần thiết, tránh để xảy ra biến chứng.

Viêm phế quản do virus và viêm phế quản do vi khuẩn có rất nhiều điểm khác biệt nhau, từ biểu hiện bệnh, cách thức điều trị và tiên lượng sau đó. Chính vì vậy, việc tổ chức thăm khám và chữa bệnh đúng chuyên khoa sẽ giúp bệnh nhân mau chóng khỏi bệnh và tránh bị trở thành bệnh mãn tính. Để tìm hiểu thêm về căn bệnh viêm phế quản và cách phòng ngừa bệnh phù hợp, xin mời quý bạn đọc gọi tới số điện thoại trên website cuả nhà thuốc hoặc để lại thông tin liên lạc bên dưới mỗi bài viết của chúng tôi.

Bình luận

Tin cùng chuyên mục