Tìm hiểu cơ chế gây bệnh teo não và những nguyên nhân chủ yếu khiến suy giảm trí nhớ

Khi tuổi càng cao, con người càng phải đối mặt với nhiều vấn đề về sức khỏe. Một căn bệnh khá phổ biến ở người cao tuổi đó là bệnh teo não. Khi não bị teo, sự nhận biết và khả năng truyền dẫn thông tin từ não bộ tới các bộ phận khác của cơ thể sẽ bị sai lệch. Từ đó dẫn đến giảm trí nhớ, sa sút trí tuệ, rối loạn cảm xúc, đi lại khó khăn… Để phòng ngừa bệnh teo não hiệu quả cần hiểu rõ cơ chế gây bệnh teo não. Ở bài viết này Nhà thuốc Đông Y Bác sĩ Nguyễn Văn Liễu sẽ có đôi lời chia sẻ về cơ chế gây bệnh teo não và những nguyên nhân chủ yếu khiến suy giảm trí nhớ.

Cơ chế gây bệnh teo não có ảnh hưởng bởi gốc tự do
Cơ chế gây bệnh teo não có ảnh hưởng bởi gốc tự do

1, Cơ chế gây bệnh teo não

Dưới tác động của các bệnh lý, tuổi tác, stress, mất ngủ, bia rượu, thực phẩm độc hại… mỗi ngày cơ thể sản sinh hàng loạt các gốc tự do gây hại. Các gốc tự do còn được tạo ra nhiều trong quá trình trao đổi chất bên trong cơ thể,  là nguyên nhân gây ra hàng loạt các bệnh lý nguy hiểm kể cả teo não.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra, chính các gốc tự do chính là “sát thủ chủ chốt” gây thoái hóa thần kinh, suy giảm trí nhớ và hàng loạt các bệnh lý liên quan đến não.

Gốc tự do đặc biệt thích tấn công vào não – nơi chứa nhiều axit béo “ngon lành” nhưng hệ thống phòng thủ lại khá yếu. Tại đây, hình thành nên các phản ứng viêm gây tổn thương, thoái hóa tế bào thần kinh và các liên kết giữa chúng. Hậu quả, tế bào thần kinh bị chết đi hàng loạt, được nhận diện bởi tình trạng giảm dung tích não trên ảnh chụp tại các vị trí mà tế bào thần kinh chết đi nhiều.

Sự thiếu hụt tế bào thần kinh và tế bào dẫn truyền làm quá trình truyền dẫn thông tin của các tế bào thần kinh bị “nhiễu loạn”, xảy ra lỗi. Trí nhớ không được hình thành hoặc suy giảm kéo dài, khiến người bệnh nhanh chóng sa sút trí tuệ và tử vong. Hiện nay, sa sút trí tuệ đứng hàng thứ 4 trong các nguyên nhân gây tử vong ở Mỹ và nhiều quốc gia khác.

Có thể bạn quan tâm: Gốc tự do gây teo não, kẻ dấu mặt làm suy giảm trí nhớ

2, Những nguyên nhân gây bệnh teo não và suy giảm trí nhớ điển hình

Dinh dưỡng

Béo phì hoặc thiếu chất cũng có thể gây teo não. Tuy nhiên, nguyên nhân gây teo não thường gặp nhất là do thiếu vitamin B12. Lượng vitamin B12 càng thấp thì thể tích não càng giảm. Những người có mức vitamin B12 thấp nhất có thể bị giảm tới 1/6 thể tích não so với những người có nồng độ vitamin B12 cao nhất

Tuổi tác

Alzheimer là căn bệnh tiêu biểu nhất liên quan đến suy giảm trí nhớ và sa sút trí tuệ ở những người lớn tuổi. Đây là nguyên nhân chủ yếu gây teo não, phá hỏng toàn bộ não của người bệnh chỉ trong thời gian ngắn.

Điều đáng lo ngại là Alzheimer ngày càng trẻ hóa, làm tăng nguy cơ teo não ở nhóm người trẻ tuổi. Biểu hiện ở sự mất tập trung của nhóm tuổi dưới 18 và chứng hay quên ở người trước 45 tuổi.

Uống rượu bia tăng cường nguy cơ teo não
Uống rượu bia tăng cường nguy cơ teo não

Thiếu ngủ, mất ngủ, uống rượu bia, hút thuốc lá…

Nghiên cứu tại Viện Hàn lâm Thần kinh học Mỹ trong 3 năm rưỡi, dựa trên 147 người trong độ tuổi từ 20 đến 84 cho thấy: 35% những người bị thiếu ngủ có sự suy giảm rõ ràng và nhanh hơn về khối lượng não.

Bên cạnh đó, việc sử dụng nhiều rượu bia, thuốc lá, thực phẩm chứa hàn the, Phoóc môn, Tinopal… , tiếp xúc nhiều với hóa chất (thuốc diệt cỏ, Pyriproxyfen…) hằng ngày có thể đồng thời khiến gan kiệt sức và tăng nguy cơ teo não

Stress

Stress kéo dài có thể làm teo não và gây mất trí nhớ –  Đó là kết luận của các chuyên gia Trường Y Albert Einstein, Mỹ sau khi họ phát hiện chất mà cơ thể tiết ra do căng thẳng tinh thần kéo dài thực sự gây hại đối với mô não.

Áp lực công việc và cuộc sống khiến nhiều người trẻ thường xuyên rơi vào trạng thái căng thẳng, mất kiểm soát. Teo não khiến nhiều người trẻ tuổi nhanh chóng mất đi khả năng lao động và sớm trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Các bệnh lý

  • Các bệnh của hệ thống mạch máu nuôi dưỡng não như hẹp động mạch cảnh, dị dạng mạch máu hay xơ vữa động mạch.
  • Tình trạng đột quỵ (xuất huyết não, nhồi máu não…)
  • Bại não, viêm não, động kinh, nhiễm trùng não hoặc tủy sống…  
  • Đa xơ cứng, gây viêm, tổn thương myelin hoặc tổn thương trong mô não.

Và một số bệnh lý khác (bệnh pick, bệnh Huntington, Leukodystrophy, bệnh Krabbe, AIDS và bệnh của hệ thống miễn dịch…).

Có thể bạn quan tâm: Một số căn bệnh có biến chứng gây teo não

3, Một số biện pháp đẩy lùi cơ chế gây bệnh teo não

Theo thời gian, gốc tự do không ngừng sản sinh và gây hại trong khi hệ thống phòng vệ của cơ thể lại từng bước suy yếu dần. Do đó, để bảo vệ sức khỏe – đặc biệt là bộ não, cần hạn chế các yếu tố tăng sinh gốc tự do, và bổ sung các chất chống gốc tự do cho cơ thể.

Giảm yếu tố tăng sinh gốc tự do:

Gốc tự do không chỉ sinh ra từ các quá trình chuyển hóa trong cơ thể mà còn hình thành dưới tác động của các yếu tố bên ngoài như: môi trường ô nhiễm (khói bụi, ánh nắng, phóng xạ…), rượu bia, khói thuốc lá, hóa chất, chấn thương, nhiễm khuẩn, căng thẳng thần kinh – stress… Vì thế, cần hạn chế tối đa tác động của các yếu tố này.

Bổ sung chất chống gốc tự do từ thực phẩm

Ngoài việc hạn chế những yếu tố có hại từ bên ngoài, một chế độ dinh dưỡng giàu các chất chống gốc tự do có thể giúp cơ thể tăng khả năng phòng vệ và trung hòa gốc tự do một cách hữu hiệu.

Trong khẩu phần ăn hằng ngày, nên tăng cường các thảo dược, trái cây và rau của quả vì đây là nguồn cung cấp dồi dào các chất chống gốc tự do, đồng thời hạn chế các món nhiều dầu mỡ, thực phẩm đóng hộp, bia rượu…. 

Sử dụng tinh chất thiên nhiên trung hòa gốc tự do, bảo vệ não bộ hiệu quả

Gần đây, các nhà khoa học Mỹ đã chiết xuất thành công chất chống gốc tự do từ thiên nhiên, nổi bật như Anthocyanin, Pterostilbene có trong Blueberry sinh trưởng ở Bắc Mỹ. Anthocyanin, Pterostilbene có khả năng tiêu diệt gốc tự do mạnh mẽ, hạn chế sự tổn thương thành mạch, cải thiện lưu lượng máu lên não, giảm thiểu các triệu chứng của bệnh lý mạch máu não, cải thiện tình trạng đau đầu, chóng mặt, hoa mắt, mất thăng bằng, mất ngủ, ù tai rối loạn cảm giác, yếu liệt nửa người… Đồng thời, các chất chống gốc tự do này giúp bảo vệ và tăng cường hoạt động tế bào thần kinh, cải thiện trí nhớ, tăng khả năng tập trung, chống căng thẳng/ stress…

Để phòng và điều trị bệnh teo não gây ra các triệu chứng suy giảm trí nhớ, rối loạn nhận thức ở người bệnh, cần ngăn chặn quá trình tăng sinh quá mức các gốc tự do bên trong cơ thể. Đây là giải pháp đánh trúng vào cơ chế bệnh sinh gây teo não, giúp ngăn chặn quá trình suy giảm trí nhớ, sa sút trí tuệ, bệnh Alzheimer, teo não… Điều này quan trọng không chỉ ở những người già mà còn ở cả những người trẻ tuổi thường xuyên chịu áp lực, thiếu ngủ trong cuộc sống.

Bình luận (2)

Avatar
Bệnh teo tiểu não là gì, biểu hiện và nguyên nhân cơ chế gây bệnh như thế nào? - Đông Y Nguyễn Văn Liễu Trả lời
[…] Có thể bạn quan tâm: Tìm hiểu cơ chế gây bệnh teo não và những nguyên nhân chủ yếu khiến suy giảm … […]
Avatar
Hướng dẫn cách phòng ngừa bệnh nhũn não một cách hiệu quả - Đông Y Nguyễn Văn Liễu Trả lời
[…] Có thể bạn quan tâm: Tìm hiểu cơ chế gây bệnh teo não và những nguyên nhân chủ yếu khiến suy giảm … […]

Tin cùng chuyên mục